Sanskrit Application for Sick Leave: 9 Samples for Different Illnesses
Updated
Nine samples of a Sanskrit application for sick leave for different illnesses, with Hindi meaning, illness words and exam tips.
A Sanskrit application for sick leave (रुग्णतायाः कारणात् अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्) uses the standard school letter format. Write सेवायाम्, then श्रीमन्तः प्रधानाचार्यमहोदयाः and the school name, the subject line, महोदयाः, and begin with सविनयं निवेदनम् अस्ति यत्. Name the illness in one line, such as अहं उदरपीडया पीडितः अस्मि (I have a stomach ache), request leave for the needed days, and close with भवताम् आज्ञाकारी शिष्यः or भवताम् आज्ञाकारिणी शिष्या, followed by your name and class.
This guide gives the format, nine samples for common illnesses, Hindi meanings, an illness word list and exam tips. Each sample uses simple, correct Sanskrit that students of Class 6 to 10 can learn quickly and adapt for their own needs.
Key Takeaways
- Use the instrumental case for the illness: उदरपीडया, शिरोवेदनया, ज्वरेण.
- Boys write पीडितः; girls write पीडिता.
- Mention the days: एकदिवसस्य, दिनद्वयस्य, दिनत्रयस्य.
- Attach a medical certificate for longer leave: चिकित्साप्रमाणपत्रम् संलग्नम् अस्ति।
- End with धन्यवादाः and the correct closing for boys or girls.
Sanskrit Application for Sick Leave: Format
| Part | Sanskrit | Hindi meaning |
|---|---|---|
| To | सेवायाम्, | सेवा में, |
| Receiver | श्रीमन्तः प्रधानाचार्यमहोदयाः, | श्रीमान प्रधानाचार्य महोदय, |
| Subject | विषयः – रुग्णतायाः कारणात् अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्। | विषय – बीमारी के कारण अवकाश हेतु प्रार्थना पत्र। |
| Opening | सविनयं निवेदनम् अस्ति यत्… | सविनय निवेदन है कि… |
| Reason | अहं ___ पीडितः/पीडिता अस्मि। | मैं ___ से पीड़ित हूँ। |
| Request | कृपया मह्यं ___ अवकाशं प्रदाय माम् अनुगृह्णन्तु। | कृपया मुझे ___ का अवकाश दें। |
| Closing | भवताम् आज्ञाकारी शिष्यः / आज्ञाकारिणी शिष्या | आपका आज्ञाकारी शिष्य / आपकी आज्ञाकारिणी शिष्या |
Illness Words for Your Letter
| Illness | Sanskrit (as used in the letter) | Hindi |
|---|---|---|
| Fever | ज्वरेण पीडितः | बुखार |
| Stomach ache | उदरपीडया पीडितः | पेट दर्द |
| Headache | शिरोवेदनया पीडितः | सिर दर्द |
| Cold | प्रतिश्यायेन पीडितः | जुकाम |
| Cough | कासेन पीडितः | खाँसी |
| Toothache | दन्तपीडया पीडितः | दाँत दर्द |
| Eye pain | नेत्रपीडया पीडितः | आँख दर्द |
| Injury (leg) | मम पादे आघातः अभवत् | पैर में चोट लगी |
9 Sanskrit Application for Sick Leave Samples
Names and schools below are fictional. Each Sanskrit application for sick leave names the illness and the number of days.
1. Stomach ache (boy, one day)
सेवायाम्,
श्रीमन्तः प्रधानाचार्यमहोदयाः,
राजकीय-विद्यालयः,
अलवरनगरम्।
विषयः – रुग्णतायाः कारणात् अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्।
महोदयाः,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं भवतां विद्यालयस्य सप्तमकक्षायाः छात्रः अस्मि। अद्य प्रातःकालात् अहं उदरपीडया पीडितः अस्मि। अतः विद्यालयम् आगन्तुं न शक्नोमि।
कृपया मह्यम् एकदिवसस्य अवकाशं प्रदाय माम् अनुगृह्णन्तु।
धन्यवादाः।
भवताम् आज्ञाकारी शिष्यः
सुरेशः
सप्तमकक्षा
2. Headache (girl, one day)
सेवायाम्,
श्रीमन्तः प्रधानाचार्यमहोदयाः,
आर्य-कन्या-विद्यालयः,
पटनानगरम्।
विषयः – अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्।
महोदयाः,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं अष्टमकक्षायाः छात्रा अस्मि। ह्यः आरभ्य अहं तीव्रया शिरोवेदनया पीडिता अस्मि।
अतः कृपया मह्यम् एकदिवसस्य अवकाशं प्रदाय माम् अनुगृह्णन्तु।
धन्यवादाः।
भवताम् आज्ञाकारिणी शिष्या
कविता
अष्टमकक्षा
3. Cold and cough (two days)
सेवायाम्,
श्रीमन्तः प्रधानाचार्यमहोदयाः,
केन्द्रीय-विद्यालयः,
ग्वालियरनगरम्।
विषयः – रुग्णतायाः कारणात् अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्।
महोदयाः,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं नवमकक्षायाः छात्रः अस्मि। अहं प्रतिश्यायेन कासेन च पीडितः अस्मि। चिकित्सकः विश्रामं कर्तुं परामर्शं दत्तवान्।
अतः कृपया मह्यं दिनद्वयस्य अवकाशं प्रदाय माम् अनुगृह्णन्तु।
धन्यवादाः।
भवताम् आज्ञाकारी शिष्यः
अमनः
नवमकक्षा
4. Toothache (girl)
सेवायाम्,
श्रीमन्तः प्रधानाचार्यमहोदयाः,
सरस्वती-विद्या-मन्दिरम्,
वाराणसी।
विषयः – अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्।
महोदयाः,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं षष्ठकक्षायाः छात्रा अस्मि। अहं दन्तपीडया पीडिता अस्मि। अद्य चिकित्सालयं गन्तव्यम् अस्ति।
अतः कृपया मह्यम् अद्यतनदिवसस्य अवकाशं प्रदाय माम् अनुगृह्णन्तु।
धन्यवादाः।
भवताम् आज्ञाकारिणी शिष्या
रीता
षष्ठकक्षा
5. Leg injury (three days)
सेवायाम्,
श्रीमन्तः प्रधानाचार्यमहोदयाः,
आदर्श-विद्यालयः,
लखनऊनगरम्।
विषयः – अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्।
महोदयाः,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं दशमकक्षायाः छात्रः अस्मि। ह्यः क्रीडाक्षेत्रे मम पादे आघातः अभवत्। चिकित्सकः दिनत्रयं यावत् विश्रामं कर्तुं परामर्शं दत्तवान्।
अतः कृपया मह्यं दिनत्रयस्य अवकाशं प्रदाय माम् अनुगृह्णन्तु।
धन्यवादाः।
भवताम् आज्ञाकारी शिष्यः
कुणालः
दशमकक्षा
6. Long illness with certificate
सेवायाम्,
श्रीमन्तः प्रधानाचार्यमहोदयाः,
राजकीय-उच्चतर-माध्यमिक-विद्यालयः,
जयपुरम्।
विषयः – दीर्घावकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्।
महोदयाः,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं नवमकक्षायाः छात्रा अस्मि। अहं विषमज्वरेण पीडिता अस्मि। चिकित्सकेन दशदिनानि यावत् पूर्णविश्रामस्य परामर्शः दत्तः।
अतः कृपया मह्यं दशदिनानाम् अवकाशं प्रदाय माम् अनुगृह्णन्तु। चिकित्साप्रमाणपत्रम् अनेन सह संलग्नम् अस्ति।
धन्यवादाः।
भवताम् आज्ञाकारिणी शिष्या
प्रिया
नवमकक्षा
7. Eye pain (to class teacher)
सेवायाम्,
श्रीमन्तः कक्षाध्यापकमहोदयाः,
अष्टमकक्षा,
आदर्श-विद्यालयः।
विषयः – अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्।
महोदयाः,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं नेत्रपीडया पीडितः अस्मि। चिकित्सकः पठनं न कर्तुं परामर्शं दत्तवान्।
अतः कृपया मह्यं दिनद्वयस्य अवकाशं प्रदाय माम् अनुगृह्णन्तु।
भवताम् आज्ञाकारी शिष्यः
मोहितः
8. Short exam answer
सेवायाम्, श्रीमन्तः प्रधानाचार्यमहोदयाः, क. ख. ग. विद्यालयः।
विषयः – रुग्णतायाः कारणात् अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्।
महोदयाः, सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं रुग्णः अस्मि। अतः दिनद्वयस्य अवकाशं प्रदाय माम् अनुगृह्णन्तु। धन्यवादाः।
भवताम् आज्ञाकारी शिष्यः, क. ख. ग., दशमकक्षा
9. After returning from illness
सेवायाम्,
श्रीमन्तः प्रधानाचार्यमहोदयाः,
राजकीय-विद्यालयः,
झाँसीनगरम्।
विषयः – गतदिवसानाम् अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्।
महोदयाः,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं रुग्णतायाः कारणात् गतदिनत्रयं विद्यालयम् आगन्तुं न अशक्नवम्। इदानीम् अहं स्वस्थः अस्मि।
अतः कृपया गतदिनत्रयस्य अवकाशं स्वीकृत्य माम् अनुगृह्णन्तु। चिकित्साप्रमाणपत्रम् अनेन सह संलग्नम् अस्ति।
धन्यवादाः।
भवताम् आज्ञाकारी शिष्यः
सोनू
षष्ठकक्षा
Hindi Translation of Sample 1
सेवा में,
श्रीमान प्रधानाचार्य महोदय,
राजकीय विद्यालय,
अलवर।
विषय – बीमारी के कारण अवकाश हेतु प्रार्थना पत्र।
महोदय,
सविनय निवेदन है कि मैं आपके विद्यालय की कक्षा सात का छात्र हूँ। आज सुबह से मेरे पेट में दर्द है। इसलिए विद्यालय नहीं आ सकता।
कृपया मुझे एक दिन का अवकाश देकर अनुगृहीत करें।
धन्यवाद।
आपका आज्ञाकारी शिष्य
सुरेश
कक्षा सात
Line-by-Line Explanation
- सेवायाम् means “in the service of” and always opens the letter.
- श्रीमन्तः प्रधानाचार्यमहोदयाः is the respectful way to address the principal.
- रुग्णतायाः कारणात् means “because of illness” and fits most sick leave subjects.
- सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् means “it is humbly requested that”.
- अहं उदरपीडया पीडितः अस्मि means “I am suffering from a stomach ache”; replace the illness word as needed.
- कृपया मह्यं … अवकाशं प्रदाय माम् अनुगृह्णन्तु means “kindly oblige me by granting leave”.
- धन्यवादाः means “thank you”.
Changing the Number of Days
| Days | Sanskrit | Hindi |
|---|---|---|
| 1 day | एकदिवसस्य | एक दिन का |
| 2 days | दिनद्वयस्य | दो दिन का |
| 3 days | दिनत्रयस्य | तीन दिन का |
| 5 days | पञ्चदिनानाम् | पाँच दिन का |
| 10 days | दशदिनानाम् | दस दिन का |
मञ्जूषा Practice Exercise
Fill in the blanks using words from the box: मञ्जूषा – रुग्णतायाः, उदरपीडया, छात्रा, अनुगृह्णन्तु, शिष्या, महोदयाः
सेवायाम्, श्रीमन्तः प्रधानाचार्यमहोदयाः, राजकीय-विद्यालयः।
विषयः – (1) ______ कारणात् अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्।
(2) ______, सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं अष्टमकक्षायाः (3) ______ अस्मि। अहं (4) ______ पीडिता अस्मि। अतः कृपया एकदिवसस्य अवकाशं प्रदाय माम् (5) ______।
भवताम् आज्ञाकारिणी (6) ______
Answers: (1) रुग्णतायाः (2) महोदयाः (3) छात्रा (4) उदरपीडया (5) अनुगृह्णन्तु (6) शिष्या
Common Mistakes
- Wrong case for illness. Write उदरपीडया, not उदरपीडा, after “suffering from”.
- Mixed gender forms. A girl writes छात्रा, पीडिता and शिष्या.
- Hindi words inside Sanskrit. Avoid words like बुखार or छुट्टी.
- Missing subject line. It usually carries marks.
Boy vs Girl Forms
| Meaning | Boy | Girl |
|---|---|---|
| student | छात्रः | छात्रा |
| ill | रुग्णः / पीडितः | रुग्णा / पीडिता |
| unable | असमर्थः | असमर्था |
| closing | आज्ञाकारी शिष्यः | आज्ञाकारिणी शिष्या |
Examiners check these forms closely. Therefore, read your Sanskrit application for sick leave once more before you submit it, and match every adjective with the writer’s gender.
Tips for Exams
- Memorise the frame. Only the illness and days change.
- Use the instrumental case for illness words: ज्वरेण, उदरपीडया.
- Keep sentences short. Simple Sanskrit scores better than long lines with errors.
- Practise the मञ्जूषा type, where you fill blanks from a word box.
Related Formats
For fever specifically, see our leave letter for fever in Sanskrit. The English versions are the application for sick leave and the leave application for school. Hindi learners can read our पत्र लेखन guide.
Frequently Asked Questions
How do I write a Sanskrit application for sick leave?
Start with सेवायाम्, address श्रीमन्तः प्रधानाचार्यमहोदयाः, write the subject, begin with सविनयं निवेदनम् अस्ति यत्, name the illness, request leave for the days needed, and close with भवताम् आज्ञाकारी शिष्यः and your details.
How do I write “I am ill” in Sanskrit?
अहं रुग्णः अस्मि (boy) or अहं रुग्णा अस्मि (girl).
How do I write “stomach ache” in a Sanskrit letter?
अहं उदरपीडया पीडितः अस्मि (boy) or पीडिता अस्मि (girl).
What is the subject line for sick leave in Sanskrit?
विषयः – रुग्णतायाः कारणात् अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्।
How do I mention a medical certificate?
चिकित्साप्रमाणपत्रम् अनेन सह संलग्नम् अस्ति।
Is the format the same for Class 6 to 10?
Yes. Only the class, illness and number of days change.
Can I write to the class teacher instead of the principal?
Yes. Write सेवायाम्, श्रीमन्तः कक्षाध्यापकमहोदयाः.
What is the difference between this and a fever leave letter?
The format is the same. Only the illness word changes, for example ज्वरेण for fever and उदरपीडया for stomach ache.
How do I say “I am now well” in Sanskrit?
इदानीम् अहं स्वस्थः अस्मि (boy) or इदानीम् अहं स्वस्था अस्मि (girl).
How do I write “I could not come to school” in Sanskrit?
अहं विद्यालयम् आगन्तुं न अशक्नवम्। This uses the past tense of शक्.
Can I use the same Sanskrit letter for a sibling’s illness?
Yes, with small changes. For example, write मम भ्राता रुग्णः अस्ति (my brother is ill) and explain that you need to stay home to help the family.
Before You Submit
Check your Sanskrit application for sick leave for the illness word, gender forms, days and closing. More formats are in our leave applications section and on the हिंदी पत्र page.
Related letters
Leave Letter for Fever in Sanskrit: 8 Samples with Hindi Meaning
Eight samples of a leave letter for fever in Sanskrit for boys…
Application for Sick Leave: Format and 12 Samples for School
The correct format for an application for sick leave, 12 ready samples…
One Day Leave Application for School and Office (12 Samples)
A one day leave application for school, college and office, with 12…
Leave Letter for Fever: Samples for School and Office
A short leave letter for fever for school, college and office, with…
Leave Extension Application: Format and 10 Samples (Office and School)
How to write a leave extension application, with ten samples for illness,…
Earned Leave Application: Format, Rules and 8 Samples
How to write an earned leave application, with eight samples, a quick…